Kiem van de file

Een belangrijk onderdeel van het data-analyseteam is het in kaart brengen van de ‘kiem van de file’. Vanuit de verkeerskunde weten we dat files ontstaan wanneer de intensiteit van het verkeer de capaciteit van de weg overstijgt. Maar wat precies de ‘kiem’ is waarmee de file echt begint is vaak niet zo duidelijk. Toch worden er allerlei oplossingen ingezet om het ontstaan van de file te voorkomen of om de file te ‘dempen’. Van belang is om goed te begrijpen hoe en waar de file precies ontstaat, zodat de beste oplossing wordt ingezet.

Voorbeelden van oplossingen

In kaart brengen kiemtijdstip
Het moment dat de file ontstaat is te bepalen door het moment dat de reistijd (in NDW data) daalt te kiezen. Dat kan voor een individuele dag/spitsperiode door een tijd/wegdiagram te maken, maar het is ook mogelijk om een groot aantal dagen/spitsperidoes in één keer te analyseren. Op die manier is vast te stellen of de kiem van de file heel gespreid in de tijd is of dat er op die bepaalde weg een vaste tijd lijkt te zijn waarop de file ontstaat. In het voorbeeld hieronder zie je dat er een duidelijke piek is het aantal keren dat de file rond tien over half acht ‘s ochtends ontstaat.

Dit is interessant, omdat de mogelijkheid er is om de instellingen van verkeerssystemen zo in te stellen dat ze het beste het verkeer op dat tijdstip kunnen faciliteren of beter nog: dat scenario’s voor verkeersmanagement en inspanningen voor mobiliteitsmanagement zo worden georganiseerd dat het een effect heeft op de intensiteit op een exact tijdstip. Denk daarbij bijvoorbeeld aan afspraken met werkgevers van een bedrijventerrein waar logischerwijs werknemers op het kiemmoment op de kiemlocatie op de weg zitten. Voor meer informatie hoe je meer inzicht kan krijgen in de herkomst- en bestemmingen specifiek op zo’n kiemmoment, kijk bij Routes.

 


Plaats waar de filelast het hoogst is, is niet persé de kiemlocatie
Door te kijken naar tijd/wegdiagrammen kan je goed zien dat files die op een bepaalde locatie op de snelweg ontstaan soms heel erg veel kilometers kunnen ‘terugslaan’. Het kan dan gebeuren dat de locatie waar men last heeft van de file, helemaal niet verlicht kan worden door maatregelen op de plek te nemen waar de file het ergst is. Door de data uit lussen in de weg te visualiseren in een filmpje, kan je goed zien dat een file soms zelfs op andere snelwegen kan ‘terugslaan’ en dat dat hele proces ook een hele lange tijd kan duren. Begrip van waarom een file ontstaan is essentieel wanneer je maatregelen wilt nemen om de file te verlichten.


Juiste rijstrook identificeren
Op de A20 (noordelijke ruit van Rotterdam) hebben we in kaart gebracht wat er precies gebeurde op het moment dat file ontstond. Voor opening van de A4 Midden Delfland (Delft-Schiedam) was dit in de file top 10 van Nederland regelmatig de nummer 1 file.

Door een visualisatie te maken van de intensiteiten en snelheden over de lussen in de weg (per rijstrook op basis van NDW-minuutdata), werd duidelijk dat de ‘trigger’ van de file hier vaak op de rechterrijstrook lag, vlak voordat verkeer uitvoegde richting A13 Delft. Omdat er op die rechterrijstrook een norm-onderschrijding optrad, ging vervolgens over alle drie de rijstroken 50-knipperen aan op de matrixborden, met als gevolg dat over de gehele rijbaan werd geremd, de capaciteit van de weg daalde en de file pas oploste nadat de intensiteit van het verkeer daalde na afloop van de spitsperiode.

Dit leidde tot een maatregel om alleen op de rechterrijstrook nog 50-knipperen te tonen en op de twee linkerrijstroken (richting Hoek van Holland) 70 te tonen. Hoewel deze maatregel pas kort voor de opening van de A4 Midden Delfland werd doorgevoerd (en het dus niet mogelijk was nul en één-situatie met elkaar te vergelijken), was geïndiceerd dat dit een dempend effect op de file heeft.

Partners